Het restless legs syndroom (RLS), oftewel rusteloze benen, is een neurologische slaap- en bewegingsstoornis. Het veroorzaakt een onweerstaanbare drang om de benen (en soms armen) te bewegen, vooral ’s avonds en ’s nachts.Β Het gaat gepaard met vervelende kriebelende, trekkende, tintelende of pijnlijke sensaties die in rust ontstaan en tijdelijk verdwijnen door beweging. Dit leidt vaak tot ernstige slaapproblemen en vermoeidheid overdag.
Verband met fibromyalgie
Restless legs syndroom (RLS) is een neurologische aandoening waarvoor geen aanwijsbare oorzaak is. In veel gevallen gaat RLS niet meer over en verergert zelfs in de loop der jaren. Rusteloze benen (en armen) komt vaker voor bij mensen met fibromyalgie. Dit komt door een verstoring van de pijnverwerking in de hersenen, een overgevoelig zenuwstelsel en slaapproblemen.
Bij restless legs syndroom is er een probleem in de signaalverwerking van de zenuwen en een verstoring in het dopamine systeem in de hersenen. Het overlapgebied bij fibromyalgie en RLS zit dus voornamelijk in hoe prikkels en sensaties verwerkt worden in de hersenen. Daardoor komt RLS vaker voor bij mensen met fibromyalgie.
De constante hoge spierspanning (hypertonie) en het disfunctioneren van het zenuwstelsel bij fibromyalgie dragen bij aan de onrust in benen en/of armen. Dit leidt tot oppervlakkige slaap, (over)vermoeidheid en een verminderde kwaliteit van leven. Er wordt gedacht dat het zenuwstelsel bij fibromyalgie signalen verkeerd verwerkt, wat de rusteloosheid uitlokt.
.
Symptomen RLS
De meest voorkomende symptomen van restless legs syndroom zijn:
- onrustig, onaangenaam (prikkelend, branderig, tintelend, trekkend, pijnlijk) gevoel in je benen en/of armen
- onweerstaanbare bewegingsdrang
- prikkels en oncontroleerbare schokken die je dwingen te bewegen
- begint in rust, bewegen helpt maar tijdelijk
- vooral βs avonds en βs nachts
OorzakenΒ
Primaire RLS: vaak een erfelijke aanleg, waarbij klachten soms al op jonge leeftijd beginnen (en soms worden verward met groeipijn).
Secundaire RLS: kan ontstaan door ijzertekort, zwangerschap (vaak tijdelijk), nierfunctiestoornissen, foliumzuur tekort, de ziekte van Parkinson, schildklieraandoeningen, reuma, slaapapneu of diabetes.
Medicatie: bepaalde medicijnen, zoals sommige antidepressiva, antihistaminica (tegen allergieΓ«n), medicijnen tegen psychose en middelen tegen misselijkheid kunnen RLS verergeren.
Leeftijd: oudere mensen hebben het vaker.
De klachten van restless legs syndroom kunnen erger worden door:
- roken
- alcohol
- koffie
- overgewicht
- weinig bewegen
.
Behandeling en advies
IJzersuppletie: bij een aangetoond ijzertekort kan het aanvullen hiervan de klachten verminderen.
Medicatie: bij ernstige klachten kunnen medicijnen worden voorgeschreven, zoals dopamine-agonisten of middelen die werken op de hersenen om de onrust te remmen.
